Νέα

Νέα

Παρακαλούμε συνδεθείτε με το λογαριασμό σας για να δείτε ανακοινώσεις και αρχεία που απευθύνονται σε μέλη της ιστοσελίδας μας.

Η αγωνία ενός ογκολόγου στην εποχή του SARS-COV2

Η αγωνία ενός ογκολόγου στην εποχή του SARS COV2

Η εισβολή του κορονοϊού στη ζωή μας, ο αναγκαστικός εγκλεισμός και ο φόβος για το τι θα ακολουθήσει έφεραν στην επιφάνεια μια σειρά από υπαρξιακές διερωτήσεις.

 Ίσως βρισκόμαστε στο ξεκίνημα ενός εντελώς διαφορετικού τρόπου ζωής και η καθημερινότητά μας να μην είναι η ίδια.

Πόσο διαχειρίσιμος είναι ο καινούριος τρόπος ζωής της απομόνωσης, βραχυπρόθεσμος ή μακροπρόθεσμος και πώς θα συντηρηθεί;

Τα μέτρα της κοινωνικής απόστασης θα εξαγγέλλονται κάθε φορά σε μία νέα επιδημία, κάθε φορά που οι μονάδες εντατικής θεραπείας θα γεμίζουν;

Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε αυτό το νέο μέλλον. Απαραίτητο όμως να προσαρμοστούμε: καινούριος τρόπος ζωής, εργασίας και σύναψης σχέσεων.

Σαν γιατροί βρισκόμαστε μπροστά στην εφαρμογή ιατρικής πολέμου. Διαλογή ασθενών! Ο εχθρός αόρατος, ανίκητος; Είμαι σίγουρη πως ΟΧΙ!

ΜΕΝΟΥΜΕ ΣΠΙΤΙ για να μην φτάσουμε στην διαλογή.

Αν με ρωτήσετε αν φοβάμαι, θα σας πω ΝΑΙ. Φοβάμαι για τους ασθενείς μου, φοβάμαι για τους συναδέλφους μου, για την οικογένειά μου, για τους φίλους μου. Αν αρρωστήσω; Γνωρίζω ότι με χρειάζονται αλλά είμαι και αναλώσιμη. Αν είμαι φορέας και δεν το ξέρω; Μπαίνω μουδιασμένη στις αίθουσες χημειοθεραπείας, μουδιασμένη εξετάζω αλλά ξέρω πως πρέπει να χαμογελώ, να δίνω ελπίδα, να δίνω οδηγίες στα τόσα ζευγάρια μάτια που με κοιτούν με αγωνία, φόβο, ασθενείς που πρέπει να σηκώσουν ακόμα ένα βαρύ φορτίο που επιφορτίζει την ήδη επιβαρυμένη ψυχολογική τους κατάσταση. Χρειάζονται ένα χέρι μόνιμα απλωμένο και σφιχταγκαλιασμένο με τον γιατρό τους, τα παιδιά τους, τα εγγόνια τους και αυτό πρέπει να το στερηθούν. Το χάδι στο μέτωπό τους γίνεται με ένα ζευγάρι γάντια που αλλάζει πολλές φορές για να μην τους μεταδοθεί ο ύπουλος εχθρός.

Νοιώθω ενοχική, μήπως και δεν έχω πάρει όλα τα μέτρα προστασίας σωστά, μήπως και δεν τους χαμογέλασα με την ίδια δύναμη όπως έκανα πριν.

Οι ασθενείς μας είναι εξ’ ορισμού ανοσοκατασταλμένοι. Από τη διάγνωσή τους ζουν αγκαλιά με το φόβο της πάθησής τους και τώρα τους ζητούμε μια άλλη διαφορετική αγκαλιά, αυτή του φόβου της πιθανής μόλυνσης από τον ιό και να είναι απομονωμένοι. Τους διαβεβαιώνουμε όμως ότι δεν είναι μόνοι και σ’ αυτήν την μάχη. Είμαστε δίπλα τους, με το τηλέφωνο, το skype, τα mail. Τους διαβεβαιώνουμε ότι αυτό θα κοπάσει, θα βγούμε από τις φυλακές μας. Η ζωή θα συνεχίσει τον αδιάκοπο ρυθμό της. Αυτός ο φόβος πρέπει να γίνει οίστρος ζωής και κινητήριος δύναμη για να ανακαλύψουμε δυνάμεις μέσα μας που ενδεχομένως δεν είχαμε γνωρίσει.

Mπορούμε να αρχίσουμε να βλέπουμε αυτόν τον αναγκαστικό εγκλεισμό με ένα άλλο μάτι, καθώς μας βοηθάει να αναπτύξουμε εντονότερα μια επικοινωνία που λόγω των ρυθμών της ζωής είχαμε ξεχάσει. Μια επικοινωνία στα πλαίσια της οικογένειας και του σπιτιού που ενδεχομένως μπορεί να είχαμε απομακρυνθεί ακόμα και αν δεν το έχουμε καταλάβει. Σχέσεις επαναπροσδιορίζονται και η αγωνία όταν μοιράζεται αμβλύνεται.

Σαν γιατρός ΜΕΝΩ ΣΠΙΤΙ τις ώρες που δεν εργάζομαι, ακούγοντας μουσική που είχα χρόνια να ακούσω όπως το café de l art, η διαβάζοντας κάποιο βιβλίο που πάντα έλεγα να αρχίσω και ποτέ δεν έκανα. Θα μιλήσω με τους γιους μου στο τηλέφωνο, θα συζητήσω μαζί τους για πράγματα που μπορεί λόγω της καθημερινότητάς μου να μην βρίσκαμε το χρόνο να κάνουμε, θα δω μια ταινία του ιταλικού κινηματογράφου που πάντα μου άρεσε.

Παρ’ότι υπάρχει εθνικιστική απομόνωση απαιτείται παγκόσμια προσπάθεια για την παραγωγή και διανομή ιατρικού εξοπλισμού, testkits και αναπνευστήρων, ενίσχυση ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού, ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των ερευνητών με πνεύμα παγκόσμιας συνεργασίας και εμπιστοσύνης.

Η «Πανούκλα» του Αλμπέρ Καμύ προφήτεψε την σημερινή πραγματικότητα: «η ζωή του ανθρώπου απειλείται από έναν βάκιλο, που φεύγει στο τέλος, αλλά θα επανέλθει»…(1947)

Το ΜΕΝΟΥΜΕ ΣΠΙΤΙ δεν είναι μια τιμωρία και δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται έτσι. Είναι μια ευκαιρία να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου. Να θυμηθείς πράγματα που σε κάνανε χαρούμενο και είχες ξεχάσει, να ασχοληθείς με πράγματα που ποτέ πριν δεν φανταζόσουν ότι μπορεί να κάνεις λόγω των ρυθμών της ζωής.

Μένουμε σπίτι γιατί είναι ατομική ευθύνη.

Μένουμε σπίτι γιατί είναι κοινωνικό χρέος.

Μένουμε σπίτι γιατί είναι ατομική συνέπεια.

Η συστράτευση αυτή είναι κοινωνική αναγκαιότητα για όλους μας. Μένουμε σπίτι για να είμαστε αύριο όλοι πάλι εδώ!

Η καταιγίδα θα περάσει. Δοκιμαζόμαστε όλοι. Θα βγούμε ΝΙΚΗΤΕΣ.

Μπέρτολτ Μπρεχτ

Χρειάζονται πολλά τον κόσμο για να αλλάξεις. Οργή και επιμονή. Γνώση και αγανάκτηση. Γρήγορη απόφαση, στόχαση βαθιά. Ψυχρή υπομονή και ατελείωτη καρτερία. Κατανόηση της λεπτομέρειας και κατανόηση του συνόλου.

Μονάχα η πραγματικότητα μπορεί να μας μάθει πως την πραγματικότητα ν’αλλάξουμε. (από το θεατρικό έργο «Η απόφαση, DieMassnahme, 1930)

ΖΗΣΕ ΣΑΝ ΝΑ ΕΙΣΑΙ Ο ΙΔΙΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΚΑΙ ΜΕΙΝΕ ΣΠΙΤΙ

ΑΘΗΝΑ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΥ

ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ ΟΓΚΟΛΟΓΟΣ

ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΓΕΝ.ΝΟΣ.ΠΑΤΡΩΝ ΑΓΙΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ

Πανδημία Covid-19 εν εξελίξει

Πανδημία Covid 19 εν εξελίξει

Τις τελευταίες εβδομάδες το πρώτο κύμα της πανδημίας από τον κορονοϊό SARS-CoV-2 (COVID-19) μαστίζει την ανθρωπότητα. Ο ιός αυτός απομονώθηκε από άνθρωπο για πρώτη φορά στην πόλη Wuhan προ 3 μηνών περίπουκαι αναφέρθηκε στο γραφείο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) στην Κίνα στις 31 Δεκεμβρίου 2019. Αρχικά διαπιστώθηκε ότι προκαλεί μια σοβαρής μορφής άτυπη πνευμονία, με αμφοτερόπλευρη προσβολή των πνευμόνων και δυνητικό επακόλουθο την αναπνευστική ανεπάρκεια και το θάνατο. Καθημερινά αυξάνονται τόσο τα κρούσματα όσο και οι θάνατοι παγκοσμίως, όπως αυξάνεται και ο αριθμός των νέων χωρών που αναφέρουν κρούσματα. Πολλές χώρες προσπαθούν να καταπολεμήσουν την πανδημία, ή καλύτερα να καθυστερήσουν την έκρηξη των κρουσμάτων, λαμβάνοντας μέτρα προφύλαξης και κοινωνικής απομόνωσης, προκειμένου να μειωθεί η νοσηρότητα και η θνησιμότητα και, ως εκ τούτου, να μειωθεί η συνολική επιβάρυνση στο σύστημα υγειονομικής περίθαλψης.

            Παρόλο που ο Γενικός Διευθυντής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας διακήρυξε στις 30 Ιανουαρίου 2020 την επιδημία του COVID-19 ως μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης της Δημόσιας Υγείας διεθνούς ενδιαφέροντος, καμία συντονισμένη προσπάθεια σχετική με τα μέτρα προστασίας που πρέπει να παρθούν αλλά και με τη χρονική στιγμή που κάθε χώρα θα πρέπει να τα εφαρμόσει, δεν έχει γίνει. Από την άλλη πλευρά, τα όπλα που διαθέτει η ιατρική κοινότητα κατά του COVID-19 είναι περιορισμένα, δεν υπάρχει εξειδικευμένη αντιική θεραπεία ούτε διαθέσιμο εμβόλιο επί του παρόντος. Μέσα σε αυτόν τον πανικό που έχει κυριεύσει τον πλανήτη, τα δημοσιεύματα που αφορούν στον COVID-19 αυξάνονται το ίδιο εκθετικά όσο και τα νέα κρούσματα.

            Η ιατρική κοινότητα σήμερα πιστεύει πως γνωρίζει τα συμπτώματα που προκαλεί και τον τρόπο μετάδοσής του. Ωστόσο, αναπάντητα μένουν σημαντικά ερωτήματα που αφορούν στην καταγωγή του ιού, την επώαση και τη θνητότητά του, αλλά και τη φυσική ανοσία από τον SARS-CoV-2 που αποκτάται από μολυσμένους και θεραπευμένους ανθρώπους. Τα μέχρι τώρα επιστημονικά δεδομένα καταλήγουν στα εξής:

- Παρόλο που n ακούσια εργαστηριακή απελευθέρωση δεν μπορεί να αποκλεισθεί, μια συστηματική μελέτη γενετικών ακολουθιών SARS-CoV-2 συμπεραίνει ότι ο ιός έχει φυσική και ζωονοσογονική προέλευση (από ζώα, ειδικά νυχτερίδες και παγκολίνι).Προήλθε δηλαδή μέσω της φυσικής επιλογής από αλλαγές που έγιναν στο γενετικό του υλικό, καθιστώντας τον ικανό να προσβάλει το ανθρώπινο είδος. Η ενδελεχής μελέτη της καταγωγής του και της εξέλιξής του (συνεχιζόμενη παρακολούθηση της πνευμονίας σε ανθρώπους και άλλα ζώα) είναι υψίστης σημασίας όχι μόνο για να εξηγήσει κανείς αυτό που ζούμε αλλά και να μπορέσει να προβλέψει αυτό που θα ακολουθήσει.

- Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη εκτιμήθηκε πως ο μέσος χρόνος επώασης είναι 5.1 ημέρες (95% CI, 4.5 έως 5.8 ημέρες), και 97.5% αυτών που αναπτύσσουν συμπτώματα θα τα εμφανίσουν εντός 11.5 ημερών (CI, 8.2 έως 15.6 ημέρες) από τη στιγμή της λοίμωξης.

- Ενώ οι θάνατοι αυξάνονται δραματικά τόσο στην Ιταλία όσο και σε άλλες χώρες, είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι με βάση τον ΠΟΥ, η θνησιμότητα εκτιμάται ότι είναι μεταξύ 3 και 4%, που σημαίνει ότι περισσότερο από το 95% των μολυσμένων ανθρώπων θεραπεύεται.Το ποσοστό αυτό προκύπτει από τον αριθμό των θανάτων με επιβεβαιωμένη λοίμωξη από τον ιό, προς τον συνολικό αριθμό των γνωστών κρουσμάτων.Είναι πολύ πιθανό ο αριθμός αυτός να είναι πολύ μικρότερος, καθώς οι ασυμπτωματικοί φορείς και οι νοσούντες με ήπια συμπτώματα που δεν έχουν υποβληθεί σε έλεγχο αναμένεται να είναι πολλοί. Δεν θα πρέπει επίσης να ξεχνούμε πως προκειμένου να μάθουμε την πραγματική θνησιμότητα του COVID-19 θα πρέπει να περιμένουμε τουλάχιστον μέχρι ο ιός να κάνει μια φορά τον κύκλο του πλανήτη.

- Τα δεδομένα για τη φυσική ανοσία από τον SARS-CoV-2 που αποκτάται από μολυσμένους και θεραπευμένους ανθρώπους δεν είναι τέτοια ώστε να επιτρέπουν ασφαλείς ισχυρισμούς. Ωστόσο, απ' όσο γνωρίζουμε για άλλους κορονοϊούς, μια φυσική ανοσία τουλάχιστον προσωρινή θα πρέπει να αναπτυχθεί για μια περίοδο τουλάχιστον 6-12 μηνών, έστω και μερική, με την εμφάνιση δηλαδή ηπιότερων συμπτωμάτων. Ακόμη, υπάρχουν ενδείξεις, αλλά όχι αποδείξεις, ότι η πανδημία COVID-19 μπορεί να υποχωρήσει, τουλάχιστον εν μέρει, καθώς φτάνει η άνοιξη και ανεβαίνει η θερμοκρασία στο βόρειο ημισφαίριο του πλανήτη. Πιστεύεται δηλαδή, πως η άνοδος της θερμοκρασίας μπορεί να μετατρέψει τον ιό σε λιγότερο λοιμογόνο και ίσως να τον αδρανοποιήσει. Υπό αυτήν την έννοια, θα είναι σημαντικό να παρακολουθήσουμε την εξέλιξη της επιδημίας στην Αφρική, τη Λατινική Αμερική και τη Νοτιοανατολική Ασία, την Ινδία και την Αυστραλία. Τα κρούσματα φαίνεται να είναι λιγότερα και οι θάνατοι περιορισμένοι σε αυτές τις περιοχές του πλανήτη, γεγονός όμως, που θα μπορούσε να αποδοθεί στην επίδραση συγχυτικών παραγόντων, όπως είναι η πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας, ο αριθμός των ατόμων που έχουν πρόσβαση στο τεστ, καθώς επίσης και η ποιότητα των υπηρεσιών υγείας.

            Τέλος, όταν έρθει η ώρα όλα αυτά τα μέτρα προφύλαξης να αρθούν, είναι πολύ πιθανό να αντιμετωπίσουμε ένα νέο κύμα αυτής της πανδημίας. Προς αυτήν την κατεύθυνση είναι πολύ σημαντικό να υπάρξει συντονισμός των χωρών και καθοδήγηση από τον αρμόδιο φορέα (ΠΟΥ) προκειμένου η μετάβαση να γίνει κατά το δυνατόν ομαλά.


Βιβλιογραφία:

  1. Αndersen KG et al. Nature Medicine 2020
  2. Reich et al. Ann Intern Med 2020
  3. https://www.who.int/news-room/q-a-detail/q-a-similarities-and-differences-covid-19-and-influenza

                                   

Σοφία Λέββα MD, MSc, PhD

                                                            Παθολόγος Ογκολόγος

Βιοκλινική, Θεσσαλονίκη

Πώς αντιλαμβάνομαι ως παθολόγος ογκολόγος την πανδημία του κορωνοϊού?

Πώς αντιλαμβάνομαι ως παθολόγος ογκολόγος την πανδημία του κορωνοίου

Η κατάσταση που βιώνουμε όλοι είναι πρωτόγνωρη…Μέσα σε λίγες μέρες αλλάξαμε ζωή.

Άλλαξαν οι συνήθειες μας, άλλαξαν οι ανάγκες μας, άλλαξαν οι προτεραιότητές μας.

Ως παθολόγοι ογκολόγοι πρέπει να προφυλάξουμε τους ασθενείς μας, που είναι ασθενείς υψηλού κινδύνου. Ακυρώνουμε τους προγραμματισμένους επανελέγχους σε ασθενείς σε ύφεση και τους προγραμματίζουμε όταν οι συνθήκες θα το επιτρέψουν. Καθησυχάζουμε όλους τους ασθενείς και  προσπαθούμε να λύσουμε τα προβλήματά τους τηλεφωνικά, ώστε να περιορίσουμε τις άσκοπες μετακινήσεις. Δεν κάνουμε όμως πίσω στους ασθενείς που λαμβάνουν θεραπεία, ιδίως σε όσους ο σκοπός είναι η ίαση.

Ως γιατροί δεν μπορούμε να μπούμε σε 24ωρη καραντίνα… Και αυτό μας δημιουργεί ένα επιπλέον άγχος και μία παραπάνω ευθύνη για αυτούς που αγαπάμε και ζούνε μαζί μας. Το γνώριζαν όταν επιλέξαμε να γίνουμε γιατροί, το γνώριζαν όταν μας επέλεξαν για να κάνουμε μαζί τους οικογένεια. Δυστυχώς όμως αυτό λίγο μπορεί να σου γλυκάνει την αγωνία «μήπως εγώ κάνω κακό σε όσους αγαπώ». Είμαι σίγουρη ότι το άγχος αυτό είναι τεράστιο για τo ιατρικό και παραϊατρικό προσωπικό που καλύπτει κάθε ημέρα το τμήμα επειγόντων περιστατικών και νοσηλεύει τους ασθενείς με covid-19 και ο σεβασμός είναι το λιγότερο που μπορώ να νιώσω.

Ως άνθρωποι πρέπει να κάνουμε το χρέος μας στην κρίσιμη αυτή στιγμή για την ανθρωπότητα…να μείνουμε στα σπίτια μας και να ακολουθήσουμε τις οδηγίες του κράτους. Πρόκειται για μία νέα μορφή πολέμου για την οποία δυστυχώς δεν είχαμε προετοιμαστεί και δεν θα μας βοηθήσει ο βαρύς πολεμικός εξοπλισμός. Το μόνο που μπορεί να βοηθήσει είναι να κερδίσουμε χρόνο με όσο το δυνατόν λιγότερες ανθρώπινες απώλειες, μέχρι να βρεθεί εμβόλιο ή αποτελεσματική θεραπεία. Και όπως σε κάθε πόλεμο, έτσι και σε αυτόν, οι στρατιώτες θα πρέπει να υπακούσουν στον στρατηγό. Ευτυχώς, δεν μας ζητήθηκε ως εντολή να σκοτώσουμε κάποιον, απλά να μπούμε σε «καραντίνα» και να σταματήσουμε για λίγο τον γρήγορο ρυθμό της ζωής, ώστε να διαφυλάξουμε την ζωή.

Ώρα μηδέν για την ανθρωπότητα… ώρα σιωπής…ώρα περισυλλογής… ώρα υπακοής… ώρα που ο καθένας θα σηκώσει το βάρος της ατομικής του ευθύνης ως άνθρωπος…ώρα που θα αποφασίσει αν θέλει, όταν τελειώσει η πανδημία, να έχει χάσει όσο το δυνατόν λιγότερους αγαπημένους, φίλους, συνάδελφους, συνανθρώπους…

 

Ευαγγελία Μοιρογιώργου

MD, MSc, Παθολόγος Ογκολόγος, Δ.Θ.Κ.Α. «Υγεία»

 

COVID-19 και ασθενείς με κακοήθη νοσήματα

Της Αθηνάς Χριστοπούλου,

 

Ο Κορωνοϊός COVID-19 που εμφανίστηκε στην Κίνα και εξαπλώνεται διεθνώς έχει προκαλέσει ανησυχία τόσο στην παγκόσμια ιατρική κοινότητα όσο και στους πολίτες. Ο νέος Κορωνοϊός COVID-19 αποτελεί χωρίς να είναι ο ίδιος, το 7ο μέλος ομάδας γνωστών ιών από πολλά χρόνια, με 5ο στη σειρά τον ιό που προκάλεσε το 2002-2003 το SARS (Severe Acute Respiratory Syndrome) και με 6ο τον ιό MERS-CoV, που προκάλεσε στις χώρες της Σαουδικής Αραβίας το σύνδρομο MERS (Middle East Respiratory Syndrome) το 2012.

Στις 31 Δεκεμβρίου 2019, ο Π.Ο.Υ. ενημερώθηκε για συρροή κρουσμάτων πνευμονίας αγνώστου αιτιολογίας, που εκδηλώθηκε για πρώτη φορά στην πόλη Wuhan με 11 εκ. κατοίκους της επαρχίας Hubei στην Κίνα (με 50 εκ. κατοίκους). Στις 7 Ιανουαρίου, οι Κινεζικές αρχές επιβεβαίωσαν την απομόνωση από κλινικά δείγματα ασθενών, ενός νέου ιού, ο οποίος αναγνωρίστηκε ως το παθογόνο αίτιο της επιδημίας.

Είναι χαρακτηριστικό της επιδημίας στην Κίνα η ταχεία εξάπλωσή της στη χώρα «γέννησής» της. Στις 27/1/2020 αναφέρθηκαν 2.275 κρούσματα, στις 28/1/2020 τα κρούσματα έφτασαν 3.500, στις 3/2/2020 καταγράφηκαν 17.500 κρούσματα, σε 4 ημέρες (7/2/2020) σχεδόν διπλασιάστηκαν με 30.926 νοσούντες, ενώ στις 16/2/2020 ανακοινώθηκαν επισήμως ~70.000 κρούσματα με συνολικό αριθμό θανόντων περίπου 1.700, αλλά σταθερή θνητότητα περίπου στο 2,5% επί του συνόλου των επισήμως προσβληθέντων. Στις 24/2/2020 τα επίσημα κρούσματα ήταν 78.838 και οι θάνατοι 2466!
Από τα κρούσματα εκτός Κίνας τα πρωτιά είχαν η Ν. Κορέα, η Ιαπωνία και η Περσία με σύνολο >2.000 ασθενείς και 25 θανάτους (24/2/2020). Ο κίνδυνος για την Ελλάδα ισχυροποιήθηκε με την πρόσφατη επιδημία στην Ιταλία με 350 κρούσματα και 11 νεκρούς σε τρεις ημέρες (22/2 έως 25/2). Άλλωστε το πρώτο ελληνικό κρούσμα ταξίδεψε από την Β. Ιταλία.

Από τα μέχρι τώρα επιδημιολογικά δεδομένα φαίνεται ότι ένας ασθενής είναι μεταδοτικός όσο έχει συμπτώματα, έστω και αν αυτά είναι ήπια. Ο χρόνος επώασης είναι το χρονικό διάστημα ανάμεσα στη μόλυνση από τον ιό και την έναρξη εμφάνισης συμπτωμάτων. Με βάση τα διαθέσιμα δεδομένα, ο χρόνος επώασης του Covid-19 υπολογίζεται σε 2-11 ημέρες, με ανώτατο όριο τις 14 ημέρες, λαμβάνοντας υπόψη και τις διαθέσιμες πληροφορίες σχετικά με άλλους κορονοϊούς, όπως είναι ο MERS-CoV και ο SARS-CoV,γεγονός που εξηγεί και τον δυσανάλογα μεγάλο αριθμό κρουσμάτων. Η κλασσική μετάδοση του ιού γίνεται με αεροσταγονίδια όπως και την αερογενή μετάδοση, χωρίς να έχει αποκλειστεί το γαστρεντερικό σύστημα. Από μαθηματικούς υπολογισμούς φαίνεται ότι ο πάσχων μολύνει 2-3 υγιή άτομα, ενώ δεν είναι ακόμα διευκρινισμένο πότε σταματά η μετάδοση από τον νοσούντα.

Τα συμπτώματα αφορούν πυρετό (>38°C), μυαλγίες και κόπωση, βήχα και δύσπνοια, ενώ το συνάχι και η κυνάγχη είναι σπάνια. Φαίνεται όμως, ότι σε μεγάλο ποσοστό η λοίμωξη από COVID-19 μπορεί να είναι «ασυμπτωματική» («σιωπηρή λοίμωξη»), χωρίς αυτό να αποκλείει την μεταδοτικότητα, άλλη μια υπόθεση που εξηγεί και τον εξαιρετικά υψηλό αριθμό κρουσμάτων. Υπολογίζεται ότι 85% όσων προσβληθούν εμφανίζουν ήπια κλινική εικόνα και θα μείνουν στο σπίτι τους, ενώ ~15% θα χρειαστούν νοσηλεία συνήθως λόγω πνευμονίας και περίπου στο 5% θα απαιτηθεί ΜΕΘ με συνολική θνητότητα ~2%. Πρέπει να τονιστεί ότι τα συμπτώματα της εποχικής γρίπης είναι παρόμοια με εκείνα που προκαλεί ο COVID-19 και επομένως εφόσον συνυπάρχουν παράγοντες κινδύνου, τότε το κρούσμα για το οποίο διαγνώστηκε «γρίπη» είναι ύποπτο. Εντούτοις δεν έχει αποκλειστεί μέχρι σήμερα η συνλοίμωξη από περισσότερους ιούς.Τα άτομα που νοσούν από Covid-19, ιό της γρίπης ή ιούς που προκαλούν το κοινό κρυολόγημα συνήθως αναπτύσσουν αναπνευστικά συμπτώματα, όπως είναι ο πυρετός, ο βήχας και η καταρροή. Διαφορετικοί ιοί μπορεί να προκαλέσουν παρόμοια συμπτώματα. Λόγω των ομοιοτήτων των συμπτωμάτων, η διάγνωση της νόσου πραγματοποιείται μόνο μέσω εργαστηριακών εξετάσεων.

Σύμφωνα με τον Π.Ο.Υ.η διάγνωση πραγματοποιείται από δείγματα που λαμβάνονται από το κατώτερο αναπνευστικό σύστημα, όπως πτύελα, ενδοτραχειακές εκκρίσεις ή βρογχοκυψελιδικό έκπλυμα όταν είναι εφικτό. Όταν δεν είναι εφικτό λαμβάνονται δείγματα από το ανώτερο αναπνευστικό, όπως ρινοφαρυγγικές εκκρίσεις ή συνδυασμός δειγμάτων ρινοφαρυγγικού και στοματοφαρυγγικού επιχρίσματος με την μέθοδο RT-PCR που έχει μεγάλη ευαισθησία, ενώ προς το παρόν δεν υπάρχουν διαθέσιμες ορολογικές εξετάσεις. Ο χρόνος παράδοσης του αποτελέσματος είναι 3-4 ώρες από τη στιγμή που το δείγμα φτάσει στο Ελληνικό Ινστιτούτο Παστέρ.

Οι πληθυσμιακές ομάδες που κινδυνεύουν περισσότερο είναι ηλικίες >60 ετών και επί συνυπάρξεως συν-νοσηροτήτων (π.χ. χρόνιες αναπνευστικές και καρδιακές παθήσεις, ανοσοκαταστολή, κακοηθειες), ενώ τα παιδιά δύσκολα προσβάλλονται. Εάν ο ιός μεταδίδεται επί εγκυμοσύνης στο κύημα είναι προς το παρόν αδιευκρίνιστο.


Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων, έως τώρα ύποπτο κρούσμα θεωρείται ο ασθενής με οξεία λοίμωξη του αναπνευστικού και τουλάχιστον ένα επιδημιολογικό κριτήριο εντός των τελευταίων 14 ημερών πριν από τα συμπτώματα.
(α) Στενή επαφή με πιθανό ή επιβεβαιωμένο κρούσμα λοίμωξης από COVID-191 ή
(β) Ιστορικό ταξιδιού σε περιοχές όπου θεωρείται ότι υπάρχει συνεχιζόμενη μετάδοση λοίμωξης από COVID-19 στην κοινότητα ή
(γ) Εργασία ή επίσκεψη σε δομή παροχής φροντίδας υγείας όπου αντιμετωπίζονταν ασθενείς με λοίμωξη από COVID-19.

 

Είναι γεγονός ότι το Υπουργείου Υγείας και ο Ε.Ο.Δ.Υ. έχουν λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα, σύμφωνα με τις οδηγίες του Π.Ο.Υ., ώστε σε περίπτωση υπόπτου ή επιβεβαιωμένου κρούσματος στη χώρα μας να γίνει η κατάλληλη νοσηλεία στα Νοσοκομεία Αναφοράς (ΑΤΤΙΚΟΝ-Σωτηρία για την Αττική) και να αποφευχθεί η διασπορά.


Κάθε ύποπτο κρούσμα πρέπει να υποβάλλεται αμέσως σε εργαστηριακό έλεγχο, που πραγματοποιείται μόνο στα ορισθέντα «νοσοκομεία αναφοράς».
Η μόλυνση γίνεται στις παρακάτω περιπτώσεις:
-Άτομο με διαμονή στην ίδια οικία με ασθενή με λοίμωξη από COVID-19
-Άτομο με άμεση σωματική επαφή με ασθενή με λοίμωξη από COVID-19 (π.χ. χειραψία)
-Άτομο με επαφή πρόσωπο με πρόσωπο ή παραμονή σε κλειστό χώρο με ασθενή με λοίμωξη από COVID-19 σε απόσταση <2 μέτρων και για διάστημα >15 λεπτά
-Άτομο με απροφύλακτη επαφή με μολυσματικές εκκρίσεις ασθενούς με λοίμωξη από COVID-19
-Επαγγελματίας υγείας ή άλλο άτομο που παρείχε άμεση φροντίδα σε ασθενή με λοίμωξη από COVID-19 ή εργαζόμενος σε εργαστήριο που χειρίζεται κλινικά δείγματα ασθενών με λοίμωξη από COVID-19 και δεν έχουν τηρηθεί τα ενδεδειγμένα μέτρα ατομικής προστασίας
-Συνταξιδιώτης στο ίδιο αεροσκάφος, ο οποίος καθόταν εντός απόστασης δύο σειρών θέσεων (προς κάθε κατεύθυνση) από τον ασθενή με λοίμωξη από COVID-19, άτομα που ταξίδευαν μαζί ή φρόντισαν τον ασθενή, και μέλη του πληρώματος που εξυπηρέτησαν το συγκεκριμένο τμήμα του αεροσκάφους όπου καθόταν ο ασθενής (επί ύπαρξης σοβαρών συμπτωμάτων ή μετακινήσεων του ασθενούς εντός του αεροσκάφους, που ενδέχεται να συνεπάγονται περισσότερο εκτεταμένη έκθεση, οι επιβάτες που κάθονταν στο ίδιο τμήμα του αεροσκάφους ή ακόμη και όλοι οι επιβάτες της πτήσης μπορεί να θεωρηθούν στενές επαφές).

 

Δεν είναι γνωστό πόσο χρονικό διάστημα ο COVID-19 μπορεί να επιβιώσει στις επιφάνειες, ωστόσο σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα, μπορεί να επιβιώσει μερικές ώρες. Για την αποφυγή μετάδοσης είναι πολύ σημαντική η εφαρμογή μέτρων ατομικής υγιεινής. Για παράδειγμα, καλύψτε το στόμα σας και τη μύτη σας με ιατρική μάσκα, μαντίλι, το μανίκι σας ή το λυγισμένο αγκώνα σας όταν βήχετε ή φτερνίζεστε. Πετάξτε αμέσως το μαντίλι σε κλειστό κάδο. Πλένετε τακτικά τα χέρια σας με σαπούνι και νερό ή με αλκοολούχο διάλυμα. Διατηρείτε αποστάσεις τουλάχιστον ενός μέτρου (όση είναι η απόσταση ενός τεντωμένου χεριού σας).

Οι ασθενείς με κακοήθη νοσήματα είναι πιο ευάλωτοι και αποτελούν ομάδα υψηλού κινδύνου λόγω της συνυπάρχουσας ανοσοκαταστολής. Ανοσοκατασταλμένος ασθενής σημαίνει καταστολή των αμυντικών μηχανισμών του οργανισμού, είτε από την ίδια τη νόσο, είτε από την θεραπεία, είτε είναι αποτέλεσμα της νοσηλείας τους. Η οποιαδήποτε λοίμωξη είναι αποτέλεσμα αρνητικού ισοζυγίου ανάμεσα στην λοιμογόνο δύναμη των μικροοργανισμών που εισβάλλουν στον ανθρώπινο οργανισμό και στο ανοσοποιητικό σύστημα του ανθρώπου. Ο ανοσοκατασταλμένος οργανισμός είναι ιδιαιτέρως ευάλωτος σε λοιμώξεις όταν ανεπαρκούν οι αμυντικοί μηχανισμοί με αποτέλεσμα αυξημένο κίνδυνο σοβαρών λοιμώξεων ακόμη και από είδη μικροοργανισμών που είναι χαμηλής λοιμογόνου δράσης σε ανοσοεαπαρκείς ασθενείς. Η έγκαιρη και πρώιμη διάγνωση αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της θεραπευτικής αγωγής στους ανοσοκατασταλμένους ασθενείς αλλά συχνά καθυστερεί διότι η απουσία ή η αλλοίωση της ανοσοαπόκρισης τροποποιεί την κλινική εικόνα, επειδή απουσιάζουν τα συνήθη συμπτώματα της λοίμωξης λόγω της ανεπάρκειας της ανοσολογικής απάντησης.

Η ανεπάρκεια του αμυντικού συστήματος του οργανισμού οφείλεται σε:
1. διαταραχή του αριθμού ή/και της λειτουργικότητας των ουδετεροφίλων από την υποκείμενη νόσο, την χημειοθεραπεία ,την ακτινοβολία
2. διαταραχή της χημικής ανοσίας όπως συμβαίνει σε ασθενείς με αιματολογικές κακοήθειες.
3. διαταραχή της κυτταρικής ανοσίας λεμφοϋπερπλαστικά νοσήματα, χημειοθεραπεία
4. διαταραχή των μηχανικών φραγμών δέρματος και βλεννογόνων, αιμορραγική διάθεση, αγγειακοί καθετήρες, βλεννογονίτιδα στοματικά έλκη, διαταραχή της φυσιολογικής χλωρίδας. Πιο ειδικα εκτός από βλενογονίτιδα και ουδετεροπενία, η αντικαρκινική χημειοθεραπεία και η ληψη κορτικοειδών προκαλεί ανεπάρκεια των T και B κυττάρων για μεγάλο χρονικό διάστημα και υποκρύπτει υψηλό κίνδυνο για λοιμώξεις. Μην ξεχνάμε όμως ότι και το υποκείμενο νόσημα (κακοήθειες) οδηγει σε ανοσιακή ανεπάρκεια.Οι ανοσοκατεσταλμένοι ασθενεις χαρακτηρίζονται από σημαντική νοσηρότητα και θνησιμότητα λογω παροδικής ή μόνιμης μείωσης της ικανότητας του ανοσιακού συστήματος να αντιμετωπίζει τις λοιμώξεις. Το κλειδί για να γίνει κατανοητή η προδιάθεση ενός ανοσοκατασταλμένου ασθενή για λοίμωξη είναι να γνωρίζουμε την ανοσιακή του κατάσταση.

Συνοπτικά διαταραχές της φυσικής ή μη ειδικής ανοσίας (δέρμα, βλεννογόνοι, πολυμορφοπύρηνα, φαγοκυττάρωση, κυτταροκίνες, ιντερφερόνες, συμπλήρωμα), διαταραχές της χυμικής ανοσίας (Β-λεμφο, παραγωγή Abs), διαταραχές της κυτταρικής ανοσίας (κυτταροτοξικά Τ-λεμφο, κυτταροκίνες) είναι οι λόγοι που οι ασθενείς με κακοήθειες αποτελούν ομάδες υψηλού κινδύνου και πρέπει να υπάρχει επαγρύπνηση και αυστηρή τήρηση των κανόνων υγιεινής.